Ζωμός από κελύφη γαρίδας: η βάση σε ριζότο και σάλτσες

Τι είναι ο ζωμός από κελύφη γαρίδας, πώς τον χτίζουμε με καβούρδισμα και σιγοβράσιμο, και πού τον βάζουμε σε κριθαρότο και σάλτσες θαλασσινών.
Ζωμός από κελύφη γαρίδας: η βάση σε ριζότο και σάλτσες

Ο ζωμός από κελύφη γαρίδας είναι ένα αρωματικό υγρό που φτιάχνουμε καβουρδίζοντας τα κελύφη και τα κεφάλια και σιγοβράζοντάς τα σε νερό. Κρατά όλη τη γλυκιά, ιωδιούχα γεύση που μένει μετά το καθάρισμα και γίνεται η βάση για ριζότο, κριθαρότο, μπισκ και σάλτσες θαλασσινών με βάθος και χρώμα.

Με μια ματιά

  • Τι είναι: αρωματικό υγρό από καβουρδισμένα κελύφη και κεφάλια γαρίδας που σιγοβράζουν σε νερό.
  • Από πού έρχεται: από τα απομεινάρια που αφήνουμε όταν καθαρίζουμε τις γαρίδες, όπου κρύβεται και η πιο έντονη γεύση.
  • Πού το χρησιμοποιείς: σε ριζότο, κριθαρότο, μπισκ, σάλτσες ντομάτας με θαλασσινά και σε ζυμαρικά.
  • Τι το αντικαθιστά: ένας καλός ψαρόζωμος ή ζωμός από κελύφη καραβίδας, ποτέ κύβος.
  • Πώς το κρατάς: στο ψυγείο δύο με τρεις μέρες, στην κατάψυξη σε δόσεις για μήνες.

Πώς χτίζεται η γεύση στον ζωμό από κελύφη γαρίδας;

Το κλειδί είναι το καβούρδισμα. Προθερμαίνουμε μια μεσαία κατσαρόλα σε υψηλή θερμοκρασία και, μόλις κάψει καλά, ρίχνουμε λίγο ελαιόλαδο και τα κελύφη. Ανακατεύουμε συνεχώς για δύο με τρία λεπτά, ώσπου να πάρουν ένα βαθύ πορτοκαλί χρώμα. Εκεί απελευθερώνεται η ασταξανθίνη, η χρωστική που δίνει το χαρακτηριστικό πορτοκαλί, μαζί με τα αρώματα του θαλασσινού που είναι δεμένα στα λιπαρά του κεφαλιού.

Αν θες ακόμη πιο στρωτή γεύση, μπορείς πρώτα να ψήσεις τα κελύφη στον φούρνο και μετά να τα καβουρδίσεις στην κατσαρόλα. Το ψήσιμο εγγυάται ένα πιο καθαρό, πιο σταθερό αποτέλεσμα. Αν βιάζεσαι, τα δύο πρώτα βήματα μπορούν να παραλειφθούν και να πας κατευθείαν στο τηγάνισμα των κελυφών. Προσοχή να μη μαυρίσουν, γιατί τότε ο ζωμός πικρίζει και δεν γυρίζει πίσω.

Γιατί τον σβήνουμε με ούζο και τον σιγοβράζουμε αργά;

Μόλις το χρώμα γίνει έντονο πορτοκαλί, σβήνουμε με τη μισή ποσότητα ούζο, περίπου 100 ml, και αφήνουμε είκοσι με τριάντα δευτερόλεπτα να εξατμιστεί το αλκοόλ. Το ούζο διαλύει τα αρωματικά που δεν πιάνει το νερό και αφήνει πίσω μια διακριτική νότα γλυκάνισου που δένει φυσικά με τη γαρίδα. Στη συνέχεια ρίχνουμε ενάμισι λίτρο νερό, πιπέρι και, αν θες, λίγο ακόμη γλυκάνισο.

Μόλις πάρει βράση, χαμηλώνουμε σε μέτρια θερμοκρασία και ξαφρίζουμε με ένα κουτάλι τους αφρούς και τα λιπαρά που ανεβαίνουν. Το ξάφρισμα είναι που κρατά τον ζωμό διαυγή και καθαρό στη γεύση. Σιγοβράζουμε τριάντα με σαράντα λεπτά, ή μέχρι μία ώρα όταν φτιάχνουμε βάση για σάλτσα. Μετά σουρώνουμε και κρατάμε μόνο το υγρό. Παραπάνω βράσιμο δεν προσθέτει γεύση, μόνο θολώνει και στυφίζει.

Πού θα το βρεις στις συνταγές μας

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να φτιάξω ζωμό χωρίς τα κεφάλια;

Μπορείς, αλλά η γεύση θα είναι πιο ήπια. Το μεγαλύτερο μέρος του αρώματος και του λίπους που δίνει βάθος βρίσκεται στο κεφάλι. Αν έχεις μόνο κελύφη, καβούρδισέ τα λίγο περισσότερο και πρόσθεσε ένα κλωνάρι άνηθου ή μαϊντανού στο σιγοβράσιμο.

Γιατί πίκρισε ο ζωμός μου;

Σχεδόν πάντα φταίει το καβούρδισμα. Αν τα κελύφη περάσουν το βαθύ πορτοκαλί και αρχίσουν να μαυρίζουν, τα σάκχαρα καίγονται και αφήνουν πικράδα που δεν φεύγει. Χαμήλωσε τη θερμοκρασία πριν φτάσεις στο όριο και σβήσε αμέσως με το ούζο ή το νερό.

Πρέπει να τον αλατίσω;

Όχι στη φάση του σιγοβρασίματος. Ο ζωμός συνήθως μειώνεται μέσα στο πιάτο, σε ριζότο ή σάλτσα, και αν έχει ήδη αλάτι κινδυνεύει να βγει αλμυρός. Αλάτισε στο τελικό πιάτο, όταν έχεις δει πόσο έχει δέσει.

Πόσο κρατάει στο ψυγείο;

Κρυώνει γρήγορα σε μπολ μέσα σε παγόνερο και μπαίνει σε καθαρό βάζο. Στο ψυγείο κρατά δύο με τρεις μέρες. Για παραπάνω, τον χωρίζουμε σε δόσεις και τον βάζουμε στην κατάψυξη, όπου διατηρεί τη γεύση του για αρκετούς μήνες. Αν σε ενδιαφέρει να τον δουλέψεις αμέσως, ξεκίνα από το κριθαρότο γαρίδας ή την «μπολονέζ» γαρίδας, όπου ο ζωμός είναι αυτός που κρατά όλη τη συνταγή όρθια.

ΔΕΣ ΕΠΙΣΗΣ

Εγγράψου στο newsletter μου