Ριζότο και κριθαρότο είναι η ίδια τεχνική με διαφορετικό άμυλο: ρύζι arborio ή carnaroli στο ένα, κριθαράκι στο άλλο. Στεγνώνουμε τον σπόρο στην κατσαρόλα, προσθέτουμε ζωμό σε δόσεις και ανακατεύουμε συνέχεια, ώστε το άμυλο να απελευθερωθεί και να δέσει σε μια κρέμα που κρατά τον κόκκο ζουμερό και al dente.
Με μια ματιά
- Τι κάνει: Μετατρέπει τον σπόρο και τον ζωμό σε κρεμώδες πιάτο, χωρίς κρέμα γάλακτος, μόνο με το άμυλο του ρυζιού ή του κριθαριού.
- Πότε τη χρησιμοποιείς: Σε ριζότο με θαλασσινά, κριθαρότο με μανιτάρια, χταπόδι ή γαρίδες, κάθε φορά που θες υφή που ρέει αργά στο πιάτο.
- Το κλειδί: Στέγνωμα του σπόρου χωρίς λάδι και σταδιακή προσθήκη ζωμού σε 4 δόσεις, με συνεχές ανακάτεμα από ξύλινη κουτάλα.
- Το συνηθισμένο λάθος: Να ρίξεις όλο τον ζωμό μαζί ή να το κατεβάσεις στεγνό. Χάνεις την κρέμα και παίρνεις πιλάφι.
- Τι χρειάζεσαι: Φαρδιά κατσαρόλα με βαρύ πάτο, ξύλινη κουτάλα, ζεστό ζωμό στο πλάι, βούτυρο και παρμεζάνα για το τελείωμα.
Γιατί στεγνώνουμε τον σπόρο πριν ρίξουμε τον ζωμό;
Στην κατσαρόλα, χωρίς καθόλου λάδι, βάζουμε το ρύζι ή το κριθαράκι σε μέτρια προς δυνατή φωτιά και ανακατεύουμε με την ξύλινη κουτάλα μέχρι να πάρει ένα ελαφρώς καφετί χρώμα. Αυτό το στάδιο, που οι Ιταλοί λένε tostatura, κάνει δύο πράγματα. Σφίγγει την εξωτερική επιφάνεια του σπόρου, ώστε να κρατήσει σχήμα και δόντι στο τέλος, και ξυπνά αρωματικές ενώσεις που δίνουν βάθος. Αν παραλείψεις το στέγνωμα, ο σπόρος πίνει ζωμό από την πρώτη στιγμή και διαλύεται πριν προλάβει να μαγειρευτεί σωστά. Η διαφορά στη γεύση είναι μεγάλη, η διαφορά στην υφή ακόμα μεγαλύτερη.
Πώς δουλεύουμε τον ζωμό σε δόσεις;
Μόλις ο σπόρος πάρει χρώμα, ρίχνουμε τον πρώτο ζωμό σιγά σιγά και ανακατεύουμε συνέχεια. Μόλις απορροφηθεί, συνεχίζουμε με άλλο ένα τέταρτο, και επαναλαμβάνουμε συνολικά για τέσσερις δόσεις. Όταν δούμε ότι ο σπόρος αρχίζει να απορροφά τα υγρά, περιμένουμε 10 με 12 λεπτά και προσθέτουμε άλλη μία κούπα ζωμό ή νερό, χωρίς να σταματάμε το ανακάτεμα. Η τριβή του κόκκου με την κουτάλα απελευθερώνει άμυλο που δένει τον ζωμό σε κρέμα. Αποσύρουμε από την εστία με το κριθαρότο ημίρευστο, που ανασηκώνεται με την κουτάλα και πέφτει αργά. Προσθέτουμε βούτυρο και παρμεζάνα και ανακατεύουμε έντονα. Αυτό είναι το mantecatura, το τελικό δέσιμο. Το πιάτο θα συνεχίσει να μαγειρεύεται για 2 με 3 λεπτά μετά, γι’ αυτό το θέλουμε ζουμερό και όχι στεγνό όταν το κατεβάζουμε.
Πού θα το βρεις στις συνταγές μας
- Κριθαρότο με μανιτάρια: κλασική εφαρμογή της τεχνικής, όπου τα μανιτάρια δίνουν ζωμό και το κριθαράκι χτίζει κρέμα σε δόσεις.
- Κριθαρότο γαρίδας εύκολα και γρήγορα: ο ζωμός από τα κεφάλια της γαρίδας μπαίνει σταδιακά και δένει με το άμυλο του κριθαριού.
- Εύκολο νηστίσιμο κριθαρότο με χταπόδι: ίδια τεχνική χωρίς βούτυρο και τυρί, όπου το έντονο ανακάτεμα κάνει όλη τη δουλειά στην υφή.
- Νηστίσιμο κοκκινιστό κριθαρότο γαρίδας: εδώ ο ζωμός έρχεται από ντομάτα και κέλυφος γαρίδας, με το κριθαράκι να δένει σε κρεμώδες κόκκινο.
- Ριζότο θαλασσινών λεμονάτο: η ίδια λογική σε carnaroli, με λεμόνι στο τελείωμα που φρεσκάρει την κρέμα.

