Τι είναι η μπεσαμέλ και πώς τη φτιάχνεις χωρίς σβόλους

Η μπεσαμέλ είναι σάλτσα από βούτυρο, αλεύρι και γάλα. Πώς τη φτιάχνεις χωρίς σβόλους και πότε γίνεται μορνέ, με ποσότητες για ταψί.
μπέσαμέλ με βούτυρο και αλεύρι
μπέσαμέλ με βούτυρο και αλεύρι

Η μπεσαμέλ είναι λευκή σάλτσα από βούτυρο, αλεύρι και γάλα. Το βούτυρο και το αλεύρι μαγειρεύονται μαζί σε roux, που δένει το γάλα σε μια λεία, πηχτή κρέμα. Είναι μία από τις πέντε μητρικές σάλτσες της γαλλικής κουζίνας. Όταν της προσθέσουμε τυρί και αυγά, λέγεται μορνέ και είναι αυτή που σκεπάζει το παστίτσιο, τον μουσακά και τα κανελόνια.

Με μια ματιά

  • Τι είναι: λευκή σάλτσα από roux (βούτυρο και αλεύρι) και γάλα.
  • Από πού έρχεται: από τη γαλλική κουζίνα, όπου είναι μία από τις πέντε μητρικές σάλτσες.
  • Πού τη χρησιμοποιείς: σκέτη σε λαζάνια και ογκρατέν· ως μορνέ, με τυρί και αυγά, σε παστίτσιο, μουσακά και κανελόνια.
  • Τι την αντικαθιστά: η μπεσαμέλ με γιαούρτι, για πιο ελαφριά εκδοχή· με τυρί και αυγά γίνεται μορνέ.
  • Πώς την κρατάς: τη χρησιμοποιούμε όσο είναι ζεστή· αν περιμένει, μεμβράνη σε επαφή με την επιφάνεια για να μην κάνει πέτσα.

Γιατί η μπεσαμέλ κάνει σβόλους;

Οι σβόλοι γεννιούνται όταν το αλεύρι συναντά το ζεστό υγρό άνισα: το άμυλο στην επιφάνεια κάθε κομματιού δένει αμέσως και κλείνει μέσα του αλεύρι που μένει ωμό. Ο κανόνας της επαγγελματικής κουζίνας είναι απλός. Κρύο roux σε ζεστό γάλα, ποτέ και τα δύο ζεστά.

Γι’ αυτό μαγειρεύουμε πρώτα το βούτυρο με ίση ποσότητα αλεύρι, ώσπου να πάρει ελαφρύ χρώμα, και το αφήνουμε να κρυώσει πολύ καλά. Στο μεταξύ σιγοβράζουμε το γάλα 10 με 12 λεπτά με κρεμμύδι, δάφνη, γαρύφαλλο και σκόρδο, χωρίς να το αφήσουμε να βράσει, και αφαιρούμε τα αρωματικά. Ρίχνουμε το κρύο roux στο ζεστό γάλα και ανακατεύουμε έντονα με σύρμα σε μέτρια φωτιά. Σε ενάμιση λεπτό περίπου η σάλτσα αρχίζει να δένει· μόλις γίνει λεία και πηχτή, την αποσύρουμε από τη φωτιά και διορθώνουμε με αλάτι και πιπέρι.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε μπεσαμέλ και μορνέ;

Όταν στη μπεσαμέλ προσθέσουμε τυρί και αυγά, η σάλτσα λέγεται σωστά μορνέ (Mornay). Αυτή είναι η σάλτσα που ψήνεται πάνω στο παστίτσιο και στον μουσακά. Εκτός φωτιάς ρίχνουμε το τριμμένο τυρί, διορθώνουμε τη γεύση και αφήνουμε τη σάλτσα να κρυώσει ελαφρώς πριν από τα αυγά, γιατί στην καυτή σάλτσα τα αυγά μαγειρεύονται.

Για ταψί παστίτσιου 30×40 η μπεσαμέλ θέλει 1.250 γρ. γάλα, 120 γρ. βούτυρο και 120 γρ. αλεύρι. Για να γίνει μορνέ προσθέτουμε 150 γρ. κασέρι ή γραβιέρα, 1 αυγό και 2 κρόκους, και λίγο τριμμένο μοσχοκάρυδο.

Πού θα το βρεις στις συνταγές μας

Το roux θέλει μέτρια φωτιά, γιατί το βούτυρο καίγεται εύκολα· δες γιατί στο άρθρο για το σημείο καπνίσματος.

Συχνές ερωτήσεις

Πόση μορνέ χρειάζεται ένα ταψί παστίτσιο;

Για ταψί 30x40 υπολογίζουμε 1.250 γρ. γάλα, 120 γρ. βούτυρο και 120 γρ. αλεύρι για τη μπεσαμέλ, και μετά 150 γρ. κασέρι ή γραβιέρα, 1 αυγό και 2 κρόκους, που τη μετατρέπουν σε μορνέ.

Τι κάνω αν η μπεσαμέλ βγήκε με σβόλους;

Την περνάμε από λεπτό σουρωτήρι ή τη χτυπάμε για λίγα δευτερόλεπτα με το μπλέντερ χειρός, όσο είναι ακόμα ζεστή. Την επόμενη φορά, κρύο roux σε ζεστό γάλα και σύρμα από την αρχή.

Γιατί η μπεσαμέλ μου βγήκε αραιή;

Συνήθως δεν μαγείρεψε αρκετά ώστε να δέσει το αλεύρι. Τη συνεχίζουμε σε μέτρια φωτιά ανακατεύοντας με σύρμα, ώσπου να πηχτώσει. Αν βγήκε πολύ σφιχτή, προσθέτουμε λίγο ζεστό γάλα.

Μπεσαμέλ ή μορνέ για το παστίτσιο;

Για το παστίτσιο και τον μουσακά φτιάχνουμε μορνέ, δηλαδή μπεσαμέλ με τυρί και αυγά. Το τυρί δίνει γεύση και τα αυγά σώμα, ώστε η κρούστα να ψηθεί αφράτη και να κόβεται καθαρά.

ΔΕΣ ΕΠΙΣΗΣ

Εγγράψου στο newsletter μου