Ριζότο και κριθαρότο: η τεχνική για κρεμώδη υφή

Η τεχνική του ριζότο και του κριθαρότο βήμα βήμα: στέγνωμα, σταδιακή προσθήκη ζωμού, mantecatura με βούτυρο και παρμεζάνα για κρεμώδη υφή.
Κριθαρότο με γαρίδες, κρεμώδες και μυρωδάτο πιάτο με τους χυμούς της θάλασσας

Ριζότο και κριθαρότο είναι η ίδια τεχνική με διαφορετικό άμυλο: ρύζι arborio ή carnaroli στο ένα, κριθαράκι στο άλλο. Στεγνώνουμε τον σπόρο στην κατσαρόλα, προσθέτουμε ζωμό σε δόσεις και ανακατεύουμε συνέχεια, ώστε το άμυλο να απελευθερωθεί και να δέσει σε μια κρέμα που κρατά τον κόκκο ζουμερό και al dente.

Με μια ματιά

  • Τι κάνει: Μετατρέπει τον σπόρο και τον ζωμό σε κρεμώδες πιάτο, χωρίς κρέμα γάλακτος, μόνο με το άμυλο του ρυζιού ή του κριθαριού.
  • Πότε τη χρησιμοποιείς: Σε ριζότο με θαλασσινά, κριθαρότο με μανιτάρια, χταπόδι ή γαρίδες, κάθε φορά που θες υφή που ρέει αργά στο πιάτο.
  • Το κλειδί: Στέγνωμα του σπόρου χωρίς λάδι και σταδιακή προσθήκη ζωμού σε 4 δόσεις, με συνεχές ανακάτεμα από ξύλινη κουτάλα.
  • Το συνηθισμένο λάθος: Να ρίξεις όλο τον ζωμό μαζί ή να το κατεβάσεις στεγνό. Χάνεις την κρέμα και παίρνεις πιλάφι.
  • Τι χρειάζεσαι: Φαρδιά κατσαρόλα με βαρύ πάτο, ξύλινη κουτάλα, ζεστό ζωμό στο πλάι, βούτυρο και παρμεζάνα για το τελείωμα.

Γιατί στεγνώνουμε τον σπόρο πριν ρίξουμε τον ζωμό;

Στην κατσαρόλα, χωρίς καθόλου λάδι, βάζουμε το ρύζι ή το κριθαράκι σε μέτρια προς δυνατή φωτιά και ανακατεύουμε με την ξύλινη κουτάλα μέχρι να πάρει ένα ελαφρώς καφετί χρώμα. Αυτό το στάδιο, που οι Ιταλοί λένε tostatura, κάνει δύο πράγματα. Σφίγγει την εξωτερική επιφάνεια του σπόρου, ώστε να κρατήσει σχήμα και δόντι στο τέλος, και ξυπνά αρωματικές ενώσεις που δίνουν βάθος. Αν παραλείψεις το στέγνωμα, ο σπόρος πίνει ζωμό από την πρώτη στιγμή και διαλύεται πριν προλάβει να μαγειρευτεί σωστά. Η διαφορά στη γεύση είναι μεγάλη, η διαφορά στην υφή ακόμα μεγαλύτερη.

Πώς δουλεύουμε τον ζωμό σε δόσεις;

Μόλις ο σπόρος πάρει χρώμα, ρίχνουμε τον πρώτο ζωμό σιγά σιγά και ανακατεύουμε συνέχεια. Μόλις απορροφηθεί, συνεχίζουμε με άλλο ένα τέταρτο, και επαναλαμβάνουμε συνολικά για τέσσερις δόσεις. Όταν δούμε ότι ο σπόρος αρχίζει να απορροφά τα υγρά, περιμένουμε 10 με 12 λεπτά και προσθέτουμε άλλη μία κούπα ζωμό ή νερό, χωρίς να σταματάμε το ανακάτεμα. Η τριβή του κόκκου με την κουτάλα απελευθερώνει άμυλο που δένει τον ζωμό σε κρέμα. Αποσύρουμε από την εστία με το κριθαρότο ημίρευστο, που ανασηκώνεται με την κουτάλα και πέφτει αργά. Προσθέτουμε βούτυρο και παρμεζάνα και ανακατεύουμε έντονα. Αυτό είναι το mantecatura, το τελικό δέσιμο. Το πιάτο θα συνεχίσει να μαγειρεύεται για 2 με 3 λεπτά μετά, γι’ αυτό το θέλουμε ζουμερό και όχι στεγνό όταν το κατεβάζουμε.

Πού θα το βρεις στις συνταγές μας

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να χρησιμοποιήσω κριθαράκι αντί για ρύζι;

Ναι, γι' αυτό μιλάμε για ριζότο και κριθαρότο μαζί. Η τεχνική είναι ίδια: στέγνωμα, σταδιακός ζωμός, συνεχές ανακάτεμα, τελείωμα με βούτυρο και τυρί. Το κριθαράκι κρατά λίγο πιο σταθερό δόντι και δίνει πιο βελούδινη κρέμα στο τέλος.

Γιατί δεν βάζουμε λάδι στην αρχή;

Γιατί θέλουμε να στεγνώσει ο σπόρος και να πάρει ελαφρύ καβούρδισμα απευθείας πάνω στον ζεστό πάτο της κατσαρόλας. Το λάδι θα δημιουργούσε εμπόδιο ανάμεσα στο μέταλλο και τον κόκκο, θα κατέβαζε τη θερμοκρασία και θα κρατούσε τον σπόρο μαλακό αντί να τον σφίξει.

Πώς καταλαβαίνω πότε να το κατεβάσω από τη φωτιά;

Ανασηκώνεις με μια μεγάλη κουτάλα και κοιτάς τη ροή. Θέλεις ημίρευστο αποτέλεσμα που πέφτει αργά πίσω στην κατσαρόλα, όχι στεγνό και όχι σούπα. Αν ξεχαστείς και στεγνώσει, σώζεται με μια κούπα ζεστό ζωμό ή νερό πριν το σερβίρισμα.

Τι κάνει το βούτυρο και η παρμεζάνα στο τέλος;

Είναι η mantecatura, το τελικό δέσιμο. Το βούτυρο γαλακτωματοποιεί τον ζωμό με το άμυλο και δίνει γυαλάδα, η παρμεζάνα προσθέτει αλάτι, umami και πρωτεΐνη που σφίγγει την κρέμα. Προστίθενται εκτός φωτιάς για να μην κόψουν. Αν θες να δεις την τεχνική σε δράση, ξεκίνα από το κριθαρότο με μανιτάρια και συνέχισε στο ριζότο θαλασσινών λεμονάτο, όπου ο ίδιος χειρισμός δουλεύει με carnaroli.

ΔΕΣ ΕΠΙΣΗΣ

Εγγράψου στο newsletter μου